چاپ
مجموعه: حکمت سیاسی متعالیه
بازدید: 602
ششمین شماره فصلنامه علمی ـ پژوهشی «سیاست متعالیه» با موضوع سبک زندگی اهل بیت(ع) وابسته به انجمن مطالعات سیاسی منتشر شد.

به گزارش خبرگزاری مهر، این فصلنامه که با مدیرمسئولی حجت الاسلام والمسلمین غلامرضا بهروزی لک و سردبیری حجت الاسلام دکتر نجف لکزایی منتشر شده حاوی مقاله هایی از اساتید و پژوهشگران است که در ادامه مروری بر خلاصه این مقالات خواهیم داشت:

اصول حاکم بر استخراج سبک زندگي از سيره اهل‌بيت(ع) نوشته محمد کاوياني عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

اهل ‌بيت(ع) نور واحد تلقي مي‌شوند که در کنار ثقل اکبر قرار گرفته و تأکيد مي‌کنند که «حلال محمد، حلال الي يوم‌القيامه و حرام محمد، حرام الي يوم‌القيامه». سبک زندگي آنان براي تمام بشر تا قيامت الگوست و این مستلزم توجه به اصول حاکم بر این سیره طیبه می‌باشد.

سؤال مقاله حاضر اين است که آيا در مطالعات سبک زندگي اهل‌ بيت(ع)، مباني و اصولي که موجب يکپارچگي و انسجام نتايج بشود، رعايت مي‌شود؟ برای تبیین مسئله به روش تحليل محتواي نظري آموزه‌هاي اهل‌بيت و ديدگاه بعضي از صاحب‌نظران دست یازیده‌ایم.

اين مقاله تعدادي از اصولِ کلي و بعضي از شاخص‌هاي مغفول از سبک زندگي اهل‌ بيت(ع) را بررسي کرده و به اين نتیجه رسيده است که اگر به اين اصول، مباني و پيش‌فرض‌ها توجه نشود، نتايج پژوهش‌هاي مربوط به سبک زندگي اهل‌ بيت(ع) ممکن است انسجام و يکپارچگي لازم را نداشته باشند.

جايگاه «ميانه‌روي» در سبک زندگي از ديدگاه اهل بيت(ع) با تأکيد برآسيب‌ها و چالش‌هاي اخلاقي از محمد جواد فلاح استاديار گروه اخلاق اسلامي دانشگاه معارف اسلامي

مقاله حاضر میانه‌روی در سیره اهل‌ بیت (ع) را برای ارائه معیار و الگوی مناسب در سبک زندگی اسلامی مورد بررسی قرار داده است. ضرورت این تحقیق در ارائه معیار برای نیفتادن در دام افراط و تفریط و آسیب‌های اخلاقی در جامعه اسلامی است. سبک زندگی دارای مبانی، اصول و نمودهایی است که «میانه‌روی» یکی از اصول سبک زندگی اسلامی می‌باشد.

در این راستا، این مقاله با ارائه تحلیلی بر معنای سبک زندگی و تعیین دامنه معنای میانه‌روی، شاخصه‌های میانه‌روی در سخن و سیره معصوم (شامل: حق محوری، به هنگامی و مقتضای حال، شمول و فراگیری، ملائمت با فطرت و نفوس انسانی و عامل اخلاق) را بررسی کرده و سپس تحلیلی بر مصادیق عینی (شامل: میانه‌روی در نظام باورها، اعتدال در امور فردی، میانه‌روی در معیشت دین (آخرت) و دنیا و میانه‌روی اقتصادی)، میانه‌روی در کسب، میانه‌روی در خرج، میانه روی در انفاق، میانه روی در ظاهر و نوع پوشش را مورد بررسی قرار داده است.

سبک‌هاي رفتاري پيامبر اعظم(ص) با زنان در عرصه‌های اجتماعی، جنگ و خانواده، سيد حسن قريشي کربن عضو هيئت علمي دانشگاه پيام نور و حجت شعباني کارشناس‌ارشد تاريخ تشيع

زنان در طول تاريخ همواره مورد ظلم و تعدي قرار گرفته و حقوق انساني‌شان پايمال شده است. با ظهور اسلام جلوه‌اي زيبا به شخصيت زن بخشيده شد. سبک‌هاي رفتاري پيامبر اسلام| با زنان، به عنوان الگويي جاويدان براساس شناخت موقعيت ويژه جنسيتي آنان، مقام اجتماعي و نيز تابع مصالح عامه و در پاره‌اي موارد مشمول حکم حکومتي بوده است. آنچه به عنوان معيار اساسي رفتار با زنان در اين نوشتار مي‌توان ارائه داد، حفظ حرمت ويژه زنان و توجه به نقش اساسي و اصلي آنان است.

در يک تقسيم‌بندي، سبک‌هاي رفتاري زير بررسي شد: الف) سبک رفتار با دختران جوان؛ ب) سبک رفتار با همسران؛ ج) سبک رفتار با زنان اسير؛ د) سبک رفتار با زنان خطاکار و مجرم؛ ه‍) سبک رفتار با زنان مصيبت‌ديده. در سیره پيامبر| توجه به نقش مادري و همسري زنان را به عنوان وظيفه و نقش اصلي آنان، بيش از ديگر نقش‌ها مورد توجه قرار گرفته و نقش‌هاي اجتماعي و حضور پررنگ در صحنه‌هاي نبرد و سياست نيز ناديده گرفته نشده است.

طبقه‌بندي خطبه‌هاي نهج‌البلاغه براساس نظريه کنشِ گفتاري سيد عبدالمجيد طباطبايي لطفي استاديار دانشگاه آزاد اسلامي واحد قم و طاهره قاسمي کارشناس‌ارشد آموزش زبان انگليسي دانشگاه آزاد اسلامي واحد قم

این مقاله با این فرض که کنشِ گفتاری، ارتباط کلامی صرفاً رد و بدل کردن جملات نیست؛ بلکه وقتی صحبت می‌کنیم در واقع فعلی را نیز به انجام می‌رسانیم؛ اظهارات زبانی را ذیل چهار عنوان از کنش‌های گفتاری طبقه‌بندی می‌کند که عبارتند از: گزاره‌های بیان‌گشایانه، اخباری، اخلاقی و ‌انشائی. اظهارات اخباری صدق و کذب پذیرند، ولی اظهارات انشائی،‌ اخلاقی و بیان‌گشایانه صدق و کذب‌پذیر نیستند، بلکه متناسب یا نامتناسب‌اند. اگر اظهار انشائی طبق شرایط و قواعد لازم برای انجام یک فعل و تحقق یک انشا صورت گیرد، متناسب و تام است و در غیر این صورت نامتناسب و ناقص است. از آنجا که جلوه‌هایی از سبک زندگی امام علی در خطبه‌هایی که از ایشان به دست ما رسیده است منعکس است، این مقاله تلاش دارد بخشی از این جلوه‌ها را از طریق بکارگیری نظریه کنش‌های گفتاری «آستین» استخراج کند.

آسيب شناسي تحقق سبک زندگي اهل بيت(ع)؛ تحليلي اجتماعي نوشته محسن محمدي عضو هیئت علمی پژوهشکده حج و زیارت

سبک زندگي يکي از مهم‌ترين مفاهيم علوم اجتماعي است که در باورها و ارزش‌هاي هر جامعه ريشه دارد. تعاليم اهل بيت(ع) نيز سبک زندگي ويژه‌اي را در راستاي سعادت بشر تعریف مي‌نمايد. عوامل متعددي مي‌تواند مانع تحقق اين سبک زندگي شود که عوامل سياسي و اجتماعي از مهم‌ترين آنهاست. يکي از اين عوامل نوع و ساختار حکومت است. بر اساس ويژگي‌هاي مفهومي سبک زندگي که دانش، گرايش و کنش را در عرصه سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي دربر مي‌گيرد، مي‌توان آثار حکومت استبدادي را در تقابل با سبک زندگي اهل بيت(ع)، در مؤلفه‌هايي مانند روزمرگي، تقليد اجتماعي، خشونت، تقديرگرايي، نااميدي، فقدان غايات اجتماعي، عدم مشارکت سياسي، قانون‌شکني، فساد و کم‌کاري مشاهده کرد.

سیاست متعالیه

واکاوي انديشه حاکميت قانون در پرتو آموزه‌هاي سبک زندگي رضوي(ع) از مسعود خديمی عضو هيئت علمي دانشگاه پيام نور استان مرکزي، واحد فراهان (فرمهين)

از برجسته‌ترين انديشه‌هاي مترقي در علم حقوق، حاکميت قانون است. اين اصل امروزه به قدري اهميت يافته که دوام و قوام يک جامعه بدان وابسته است. در جهت تحکيم و نهادينه‌سازي اين مفهوم در سبک زندگي بايد از انديشه اسلامي و پرچمداران اصلي آن يعني ائمه اطهار(ع) بهره جست. اين مقاله در صدد آن است تا با واکاوي محتوايي بينش امام رضا× و با استفاده از روش تحليلي کتابخانه‌اي، تصوير مناسبي را از الزامات و راهکارهاي نهادينه‌سازي حاکميت قانون و مرتبت آن مفهوم، در سبک زندگي پربرکتشان ترسيم نمايد.

در این راستا موضوع سه بخش تقسيم شده است: مبحث اول، قانون، تقنین و مقنی در اسلام و حاکمیت قانون از منظر امام رضا(ع)؛ مبحث دوم، اصول مساوات، آزادي و حقوق‌ بشر و جايگاه اين اصول در نظام بينشي رضوي(ع)؛ مبحث سوم، سه نوع راهکار معرفتي، رفتاري و عاطفي و مصادیق آنها  ر سبک زندگي حضرت رضا(ع)، و ارائه راهکارهايي جهت نهادينه‌سازي قانون.

سیاست  عالم مثال در حکمت متعالیه از نجمه کیخا استادیار دانشگاه شهید بهشتی

مقاله حاضر در راستای توجه به علوم انسانی اسلامی و دانش بومی، با هدف بهرمندی از یکی از ظرفیت­های فلسفه اسلامی در حل برخی مشکلات تئوریک مطالعات علوم انسانی و اسلامی نگاشته شده است. با این هدف تلاش شده است تا به یکی از این ظرفیت‌ها که عالم مثال است اشاره گردد.

سؤال اصلی پژوهش چگونگی ارتباط عالم مثال با مطالعات عرصه علوم سیاسی است که با شیوه توصیفی و تحلیلی بدان پاسخ داده شده است. از جمله نتایج بهره‌گیری از عالم مثال که عالمی واسط میان عالم حس و عقل است، تبیین ارتباط نبوت و سیاست، توجیه تداوم رهبری الهی در عصر غیبت، توجیه وجود جامعه، رفع دوگانگی از اخلاق و سیاست، عرفان و سیاست و ... است. اثر حاضر پژوهشی در عرصه نظری و تئوریک است و پیامدهایی در همین عرصه دارد.